Wakacje. Aż ciśnie się na klawiaturę, żeby pierwszy wpis zacząć “okres wakacji jest szczególnie trudny, bo dzieci w spektrum potrzebują rutyny”. Pełno jest takich treści, a tu, jak wszędzie, diabeł tkwi w szczegółach. Czy dziecko w czasie wakacji ma zorganizowany czas, który odpowiada jego rutynie? Czy jest w spektrum, a może ma ADHD, albo AuDHD? Bo może łaknie nowości? A może już było tak przytłoczone rokiem szkolnym, że czas na jałowym biegu wszyscy w domu przywitali z ulgą? Konfiguracji tyle, ile rodzin. Jedno jest pewne - wakacje to czas dużych oczekiwań, bo tu akurat kultura nam nie odpuszcza. Trzeba odpoczywać. W tę ramkę wstaw własny odziedziczony zestaw wyobrażeń. Ja moje starannie rozmontowuje od jakiegoś czasu na piedestał stawiając zaniedbywaną “łatwość”. Przykład z tego roku: Moja rodzina potrzebuje ruchu i dużo świeżego powietrza - jedziemy na camping - tam każde wyjście pod prysznic to przygoda. Dzieci potrzebują interakcji - otwierasz namiot, bierzesz piłkę i okazuje się, że te wszystkie organizacje piłkarskie może jednak miały jakiś cel, a może po prostu łączy nas ogólna potrzeba zagonienia jakiegoś zwierza do jaskini (widzicie to? Piłka - mamut i drużyna kolesi biegnąca za nim (na szczęście) bez dzid?). Druga kombinacja wakacyjna: jedziemy z babcią: Łóżko musi mieć dobry materac, śniadanka ktoś musi nam podać i musi dać się na nie pojechać windą, schody absolutnie odpadają, za to plac zabaw z krzesełkiem dla babci daje +10 do jakości życia.
Żadne z tych wakacji nie mieszczą się w wersji “szybciej, mocniej, lepiej” i nic w tym złego. Ważne, że nam to służy. Od lat moja rodzina uczy się wakacjowania na nowo, bo spanie w krzakach w maleńkim namiocie, albo nawet w domku z ekipą znajomych okazało się nie iść w parze z roczniakiem który potrzebował piłki do fitnessu i godzin bujania żeby usnąć. Mam nadzieję, że udało się Wam odpocząć!
Chcecie poczytać o spektrum i turystyce, tu kilka fajnych artykułów.
- Strategie rodzin:Diane Sedgley, Annette Pritchard, Nigel Morgan, Paul Hanna,Tourism and autism: Journeys of mixed emotions,Annals of Tourism Research,Volume 66,2017 Pages 14-25,ISSN 160-7383
- Wyzwania rodzin na wakacjach:Sahip, O. S. B. O. Ç., & Bir, A. T. D. Ü. N. A Qualitative Research on the Holiday Experiences of Families with a Child with Autism Spectrum Disorder. (do znalezienia na researchgate).
- o emocjonalnej orce na ugorze rodziców na wakacjach:Jepson, A., Stadler, R., Garrod, B., & Page, S. (2026). Family holidays with autistic children: An exploratory study of parents’ emotion work due to service delivery failure. Tourism Management, 117, 105449.